Volgens Sahih Bukhari 54:482 klaagt het hellevuur bij zijn Heer dat zijn delen elkaar verslinden. God staat de hel daarop twee ademhalingen toe: één in de winter en één in de zomer. Zo worden hittegolven en bittere kou verklaard. Het is een kosmologie waarin meteorologie wordt gereduceerd tot moreel drama, en waarin weersverschijnselen geen fysische oorzaken hebben maar emotionele uitbarstingen van een bovennatuurlijk strafinstrument. Het universum functioneert hier niet als systeem, maar als personage.
Christopher Hitchens zou dit onmiddellijk herkennen als mythe vermomd als verklaring. Niet alleen omdat de hel hier kan klagen — wat haar tot een gevoelig wezen maakt — maar omdat natuurlijke verschijnselen worden ingelijfd in een moreel narratief dat gehoorzaamheid afdwingt. Warmte en kou worden niet begrepen, maar geduid. De boodschap is niet: “zo werkt de natuur”, maar: “zelfs het weer staat in dienst van straf”. Dat is geen theologie die nieuwsgierigheid voedt, maar een die angst normaliseert. Wanneer een religie de seizoenen moet laten ademen om haar wereldbeeld intact te houden, is zij al gestopt met uitleggen en begonnen met intimideren.
We weten hoe hitte en kou ontstaan: door zonnestraling, atmosfeer, rotatie, thermodynamica. Er is geen enkele noodzaak — of ruimte — voor een klaaglijke vuurzee die meteorologische processen regisseert. Wat hier gebeurt is een klassieke pre-wetenschappelijke vergissing: correlatie wordt vervangen door verhaal. Het is precies het soort verklaring dat wetenschap moest verdringen om vooruitgang mogelijk te maken. Niet omdat het poëzie is — poëzie is onschuldig — maar omdat het pretendeert oorzaak te zijn. En zodra mythe zich voordoet als verklaring, wordt zij een obstakel voor kennis.
Nietzsche zou hier spreken van Sciencefiction. De natuur wordt niet gevreesd om haar macht, maar gebruikt om onderwerping te trainen. Warmte en kou zijn geen krachten om te begrijpen, maar hulpmiddelen om de mens klein te houden. De hel ademt, de mens gehoorzaamt. Dit is slavenmoraal op kosmische schaal: zelfs het klimaat wordt ingezet om nederigheid af te dwingen.
Wat deze hadith uiteindelijk onthult, is geen inzicht in het weer, maar in een tijdperk. Een wereld zonder meteorologie vult haar onwetendheid met moraal. Dat is historisch begrijpelijk, maar filosofisch fataal wanneer het heilig wordt verklaard. Want wie vandaag nog vasthoudt aan ademende hellen als verklaring voor seizoenen, verdedigt niet geloof — maar verzet zich tegen begrip.
Slotzin
Wanneer de hel het weerbericht moet schrijven, heeft het verstand allang het gebouw verlaten.