Zeven lagen

Soera 65:12: “Het is Allah die zeven hemelen heeft geschapen en van de aarde een soortgelijk aantal”.

Het vers waar u naar verwijst — Koran 65:12 — stelt dat er “zeven hemelen” zijn en “van de aarde een soortgelijk aantal.” Zonder omwegen: dat is geen beschrijving die overeenkomt met wat wij over het universum weten.

Er zijn geen zeven hemelen. Er is geen gelaagde kosmos zoals in de antieke wereldvoorstellingen van het Nabije Oosten. Wat wij kennen is een uitdijend universum van miljarden sterrenstelsels, zonder vaste koepel, zonder concentrische sferen, zonder bovennatuurlijke etages. De hemel is geen architectonische structuur; het is ruimte.

En “zeven aardes”? Er is één planeet aarde. Niet zeven lagen aarde als aparte werelden, niet zeven parallelle aardes in waarneembare kosmologie. De tekst reflecteert een premoderne kosmografie waarin het getal zeven symbolisch en kosmologisch geladen was — zeven hemelsferen, zeven niveaus, zeven lagen. Dat was gangbare oud-oosterse mythologische taal.

Maar symboliek is iets anders dan feitelijke kosmologie.

Wanneer een tekst pretendeert een openbaring te zijn van de schepper van het universum, dan mag men verwachten dat die tekst niet vastzit in het wereldbeeld van de 7e eeuw. Men mag verwachten dat zij niet klinkt alsof zij ontsproten is aan dezelfde kosmische verbeelding als Babylonische of laat-antieke speculaties.

Het probleem is niet poëtische taal. Het probleem is dat poëzie hier wordt voorgesteld als kosmische beschrijving.

Als “zeven” symbolisch is, dan is de tekst vaag. Als het letterlijk is, dan is het onjuist.

In beide gevallen is het geen superieure kennisbron over de structuur van de werkelijkheid. Het is een echo van een oud kosmologisch model.

Een almachtige schepper zou geen verouderde kosmografie hoeven gebruiken. Een menselijke auteur daarentegen wel.

 

---

Christopher Hitchens zou zeggen:

Als men zich afvraagt hoe Christopher Hitchens zou reageren op Koran 65:12 — de passage over “zeven hemelen en zeven aardes” — dan is het antwoord vrij voorspelbaar: hij zou het behandelen als een schoolvoorbeeld van antieke kosmologie die wordt verkocht als goddelijke kennis.

Hij zou waarschijnlijk beginnen met iets als dit:

Wanneer een tekst beweert afkomstig te zijn van de schepper van het gehele universum, dan mag men verwachten dat zij zich niet beperkt tot het wereldbeeld van een premoderne woestijncultuur. Toch krijgen we hier geen hint van melkwegstelsels, geen concept van zwaartekracht, geen besef van planetaire dynamiek — maar een vertrouwd, oud idee van gelaagde hemelsferen en een symbolisch getal dat in de oudheid overal circuleerde.

Hitchens zou erop wijzen dat “zeven hemelen” geen unieke openbaring is, maar een wijdverbreid motief in antieke religies en kosmologieën. Met andere woorden: het klinkt precies zoals men in die tijd dacht dat het universum in elkaar zat.

En dan zou zijn kernpunt komen: Als een tekst werkelijk van buiten tijd en cultuur afkomstig is, waarom weerspiegelt zij dan zo nauwkeurig de kosmische misvattingen van haar tijd?

Hij zou niet onder de indruk zijn van het argument dat “zeven” symbolisch bedoeld is. Want zodra men zegt dat het symboliek is, geeft men impliciet toe dat het geen letterlijke kosmografie betreft. Maar als het symbolisch is, dan verliest het zijn status als unieke, feitelijke openbaring over de structuur van het universum.

Hitchens’ typische draai zou zijn dat religieuze teksten altijd precies zoveel kennis bevatten als hun menselijke auteurs konden bevatten — nooit meer. Ze lopen nooit voor op hun tijd; ze zijn er altijd producten van.

Als afsluiting: Het is niet dat oude mensen zeven hemelen geloofden — dat is begrijpelijk.
Het is dat moderne mensen dat nog steeds proberen te verdedigen als kosmische waarheid. Dat, zou hij zeggen, is het echte mysterie.