Soera 6:112 Allah is de schepper van de satans onder de mensheid en de djinn, als vijanden tegen iedere profeet”
Als we dit vers frontaal benaderen in een Hitchens-achtige toon, dan valt één ding onmiddellijk op: het presenteert een moreel universum waarin God niet alleen goed en leidinggevend is, maar óók actief de architect van misleiding en vijandschap.
Soera 6:112 stelt dat Allah “satans onder de mensheid en de djinn” heeft gemaakt als vijanden van elke profeet. Dat betekent dat tegenstand tegen openbaring geen menselijke vergissing is, maar een door God ingestelde structuur. Het kwaad wordt niet slechts toegestaan — het wordt georganiseerd.
Dit roept een fundamenteel probleem op. Als God de schepper is van deze “satans”, dan is oppositie tegen profeten onderdeel van Zijn ontwerp. Wie de boodschap verwerpt, speelt een rol in een kosmisch toneelstuk waarvan het script al geschreven is. De vijand is geen autonome rebel, maar een functionaris binnen het goddelijke plan.
Daarmee verschuift de morele verantwoordelijkheid. Hoe kan men mensen volledig verantwoordelijk houden voor hun ongeloof als hun vijandschap tegen profeten deel uitmaakt van een goddelijke wilsdaad? De tekst legitimeert een wereld waarin twijfel niet alleen verkeerd is, maar kosmisch geënsceneerd — en vervolgens moreel veroordeeld.
Daarnaast creëert het vers een permanent wij-tegen-zij kader. Wie de profeet volgt, staat aan de kant van God. Wie hem bestrijdt, behoort tot “satans”. Dat is geen argumentatie, maar etikettering. Tegenstand wordt gedemoniseerd voordat zij gehoord wordt. Het is een retorisch schild: kritiek wordt niet weerlegd, maar ontmenselijkt.
Het resultaat is een gesloten systeem. De aanwezigheid van tegenstanders bevestigt niet de zwakte van de boodschap, maar wordt juist gepresenteerd als bewijs van haar waarheid: “Zie je wel, zelfs hun vijandschap is voorspeld.” Zo wordt oppositie getransformeerd tot theologisch bewijsstuk.
In deze constructie is God niet slechts de bron van licht, maar ook de ontwerper van de schaduw — en vervolgens de rechter die de schaduw veroordeelt. Dat is geen morele helderheid; het is een kosmische cirkelredenering.
kritische vragen:
- Als Allah de schepper is van “satans onder de mensheid en de djinn”, wie is dan uiteindelijk verantwoordelijk voor hun misleiding — zijzelf of hun Schepper?
- Wordt vijandschap tegen profeten hier niet gepresenteerd als onderdeel van een goddelijk ontwerp? Zo ja, waarom wordt datzelfde ontwerp vervolgens moreel veroordeeld?
- Als tegenstand door God is gewild, hoe kan men die tegenstand als puur rebellie of morele schuld bestempelen?
- Als God almachtig is, waarom heeft Hij vijanden nodig om Zijn profeten te testen of te bevestigen? Wat voegt dit toe aan een alwetend wezen?
- Hoe kan vrije wil betekenisvol zijn als de krachten van misleiding expliciet door dezelfde God zijn geschapen die gehoorzaamheid eist?
- Is het rechtvaardig om mensen te straffen voor het volgen van een rol die volgens de tekst door God is ingesteld?
- Wat blijft er over van morele verantwoordelijkheid als zowel openbaring als misleiding uiteindelijk uit dezelfde bron voortkomen?
Dit zijn geen retorische versieringen, maar kernvragen over macht, verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid binnen de logica van het vers zelf.
The Theology of Manufactured Evil
Het idee dat de wereld een script is, geschreven in de hemel, wordt steeds moeilijker te ontkennen wanneer men de tekst serieus neemt. Als God zowel de boodschapper als diens vijanden schept, dan is conflict geen ongeluk van vrijheid maar een dramaturgische keuze. De tegenstander is geen autonome rebel, maar een rol in het verhaal.
Wat betekent dat?
Het betekent dat oppositie tegen de profeet niet simpelweg menselijke dwaling is, maar een geprogrammeerde functie binnen het kosmisch ontwerp. De “satans onder de mensheid” zijn dan geen onverwachte verstoringen, maar noodzakelijke tegenstanders. Het kwaad is niet slechts toegestaan; het is gecast.
En toch worden zij veroordeeld.
Hier ontstaat de morele absurditeit. De auteur van het script schrijft de schurk, plaatst hem op het toneel, geeft hem zijn regels — en straft hem voor het vervullen van de rol die Hij zelf heeft ontworpen. Dat is geen zuivere rechtspraak; dat is regie vermomd als moraal
In zo’n universum is God geen neutrale rechter maar de toneelschrijver, producent en eindjury tegelijk. De mens speelt zijn rol, maar draagt de volledige schuld voor het script dat hij niet geschreven heeft.
Dat is de kern van de theologie van vervaardigd kwaad: een wereld waarin het drama noodzakelijk is om de almacht te tonen, waarin tegenstand nodig is om gezag te verheerlijken, en waarin vrijheid wordt gepreekt terwijl het plot al vastligt. Het is geen mysterie dat zich onttrekt aan begrip. Het is een productie — en de tragedie is dat de acteurs verantwoordelijk worden gehouden voor een stuk dat zij nooit hebben mogen herschrijven.
Dit model maakt van de wereld geen arena van echte keuze, maar een theatraal decor.