Soera 4:79 ”Wat u aan goeds overkomt, is van Allah, en wat u aan kwaads overkomt, is van uzelf…”
Altijd Gelijk, Nooit Aansprakelijk: De Logica van Goddelijke Immuniteit.
Dit vers presenteert een moreel boekhoudsysteem dat zo handig is voor de almachtige dat het onmiddellijk verdacht wordt. Alles wat goed gaat, wordt opgeëist door God; alles wat misgaat, wordt afgeschoven op de mens. Het is een theologische win-winconstructie: succes bevestigt goddelijke goedheid, falen bevestigt menselijke tekortkoming. Geen enkele uitkomst kan het systeem ontkrachten.
Logisch gezien is dit geen verklaring maar een immunisatiestrategie tegen kritiek. Een God die de wereld bestuurt maar alleen krediet claimt voor positieve uitkomsten, terwijl Hij negatieve consequenties privatiseert bij Zijn schepselen, gedraagt zich als een morele afwezige aandeelhouder: aanwezig bij winst, onvindbaar bij verlies. Het is morele asymmetrie verheven tot kosmisch principe.
Moreel gezien is het vers nog problematischer. Het schuift verantwoordelijkheid naar beneden in een universum dat elders volledig door goddelijke soevereiniteit wordt gedomineerd. De mens krijgt schuld zonder controle, aansprakelijkheid zonder macht. Dat is geen rechtvaardigheid; dat is slachtofferverwijt met een halo.
Psychologisch werkt dit als een perfect schuldmechanisme. Ongeluk is niet tragisch of toevallig, maar een moreel falen. Lijden vraagt geen mededogen maar zelfonderzoek. Twijfel wordt verdacht, protest ondankbaar. Het individu leert niet kritisch denken, maar zichzelf beschuldigen.
Wat hier wordt verkocht als nederigheid is in werkelijkheid morele capitulatie. Het vers vraagt de gelovige om dankbaar te zijn voor geluk dat hij niet mag claimen, en boete te doen voor leed dat hij niet veroorzaakt heeft. Dat is geen verheven ethiek; het is een systeem dat macht sacraliseert en verantwoordelijkheid afwentelt.
Kortom: dit is geen diepzinnige wijsheid over goed en kwaad, maar een briljant geconstrueerde excuusmachine. Een God die altijd gelijk heeft, precies omdat Hij nooit aansprakelijk is.
Als alles wat goed gaat door God komt, waarom claimt Hij nooit verantwoordelijkheid voor het lijden dat Hij laat gebeuren? Hoe kan een almachtige entiteit moreel rechtvaardig zijn als Hij succes opeist maar falen afschuift op Zijn schepselen? Wordt de mens hier niet bestraft voor rampspoed die buiten zijn controle ligt? Is dit ethiek of psychologische tirannie? Hoe kan iemand leren van fouten in een universum waar falen per definitie nooit aan de schepper wordt toegerekend? Waarom zou iemand dankbaarheid voelen voor iets waar hij geen zeggenschap over heeft, terwijl hij de schuld krijgt van wat onvermijdelijk is? Als lijden altijd jouw fout is, wat zegt dat over de claim dat God zowel almachtig als rechtvaardig is? Dit is geen morele les, geen verheven wijsheid — het is een briljant geconstrueerd systeem dat macht heilig verklaart, kritiek immuniseert en verantwoordelijkheid afwentelt.
Wanneer God wint, is het bewijs van Zijn goedheid; wanneer jij verliest, is het jouw schuld — morele tirannie verpakt als religie.”