Soera 26:221–222 verkondigt dat duivels neerdalen op zondige mensen. Daar hebben we het weer: de kosmische zondebok. Wanneer mensen zich immoreel gedragen, wanneer zij liegen, manipuleren of zich tegen de profeet keren, dan is dat niet simpelweg menselijke eigenzinnigheid of rationele twijfel — nee, het is demonische influistering.
Wat een schitterend gesloten systeem.
Wie het niet met je eens is, is niet gewoon iemand met een ander standpunt. Hij staat onder invloed van Shayatin. Wie kritiek heeft, is niet kritisch — hij is besmet. De tegenstander wordt niet weerlegd; hij wordt gedehumaniseerd. Dat is geen theologie, dat is tribale zelfbescherming met bovennatuurlijke versiering.
De mensheid wordt in tweeën gesneden: de goeden en de zondigen. En de zondigen hebben blijkbaar bovennatuurlijke assistentie nodig om slecht te zijn. Alsof wij niet al eeuwenlang hebben bewezen dat wij zonder enige demonische hulp uitstekend in staat zijn tot wreedheid, corruptie en domheid.
Hitchens zou hier niets van heel laten. Hij had een instinctieve afkeer van religieuze systemen die hun opponenten demoniseren — letterlijk demoniseren. Want zodra je gelooft dat je tegenstander wordt ingefluisterd door duivels, hoef je hem niet meer serieus te nemen. Argumenten verdwijnen. Analyse wordt overbodig. Het kwaad is immers extern, bovennatuurlijk, opgelost.
Maar kijk eens eerlijk: als iemand een religieuze claim verwerpt, is dat dan werkelijk een duivel die fluistert? Of is het een mens die nadenkt? Als iemand moreel faalt, is dat dan een shaytan die neerdaalt? Of is het gewoon menselijke zwakte?
De mythe van de neer dalende duivels doet iets sluws: zij ontdoet de mens van volwassen verantwoordelijkheid en vervangt psychologie door mythologie. Het kwaad wordt mystiek, niet menselijk. En wat mystiek is, kan niet kritisch onderzocht worden.
Het is een wereldbeeld dat comfort biedt aan gelovigen: wij zijn de rechtvaardigen, zij zijn beïnvloed. Maar comfort is geen waarheid. En een systeem dat zijn critici tot demonische instrumenten verklaart, verraadt daarmee vooral zijn eigen fragiliteit.
De werkelijkheid is veel eenvoudiger en veel ongemakkelijker: mensen zijn in staat tot slecht handelen zonder bovennatuurlijke tussenkomst. Geen duivels nodig. Geen kosmische fluisteraars. Alleen wij.
En misschien is dat precies wat zo moeilijk te accepteren is.
Breaking News: De Duivels Zijn Weer Geland”
Volgens Soera 26:221–222 dalen de duivels neer op zondige mensen. Men kan zich het tafereel bijna voorstellen: een kosmische luchtverkeerstoren waar Shayatin hun landingsbaan toegewezen krijgen, klaar om moreel falende stervelingen te influisteren.
Het is theologie als stripverhaal.
Wanneer iemand liegt, is dat geen karakterzwakte — het is een duivel met microfoon. Wanneer iemand twijfelt, is dat geen intellectuele autonomie — het is demonische interferentie. Wanneer iemand de profetische boodschap verwerpt, is dat geen rationele afweging — het is bovennatuurlijke besmetting.
Wat een verbazingwekkend efficiënt wereldbeeld. Elke afwijking van het juiste pad is meteen verklaard. Geen psychologische analyse nodig. Geen sociologie. Geen zelfkritiek. De duivel heeft het gedaan.
Hitchens zou hier genadeloos zijn geweest. Religie, zo merkte hij vaak op, infantiliseert de mens. Het reduceert complexe morele en intellectuele processen tot een kosmisch poppenspel. Alsof wij niet volwassen genoeg zijn om onze eigen fouten te bezitten zonder er een onzichtbare entiteit bij te slepen.
En let op het gevaarlijke bijeffect: wie onder invloed staat van duivels, verdient geen dialoog maar correctie. Misschien zelfs bestrijding. Zodra tegenstanders niet simpelweg ongelijk hebben maar demonisch beïnvloed zijn, wordt discussie zinloos. Je spreekt immers niet met een argument — je spreekt met een bezeten kanaal.
Dit is hoe gesloten systemen zichzelf beschermen. Kritiek wordt satanisch verklaard. Twijfel wordt zonde. Afwijking wordt bewijs van schuld. Het is een briljante immunisatiestrategie: hoe sterker het verzet, hoe sterker het bewijs van demonische activiteit.
Maar hier is de ontluisterende waarheid: mensen hebben geen bovennatuurlijke assistentie nodig om slecht te handelen of om religieuze claims af te wijzen. Wij zijn daar volledig toe uitgerust, dankzij evolutie, ego, groepsdruk en angst. Geen landing van Shayatin vereist.
Het idee dat duivels neerdalen op zondaars is geen verklaring van kwaad; het is een ontsnapping aan zelfreflectie. Het maakt de wereld eenvoudiger dan zij is — goed versus slecht, zuiver versus beïnvloed — en biedt de gelovige het comfortabele idee dat hij aan de juiste kant van een kosmische scheidslijn staat.
En misschien is dat precies het punt.
Want een wereld waarin het kwaad gewoon menselijk is, is veel moeilijker onder ogen te zien dan een wereld waarin het uit de lucht komt vallen.